Tháng 9/2015, Chương trình Nghị sự 2030 với 17 mục tiêu phát triển bền vững (SDG) đã được Đại hội đồng Liên Hợp quốc thông qua nhằm chấm dứt đói nghèo, bảo vệ hành tinh và đảm bảo sự thịnh vượng cho tất cả mọi người. Các mục tiêu phát triển bền vững do Liên Hợp quốc đặt ra, giống như một danh sách việc cần làm chung cho cả thế giới đến năm 2030, thúc giục chúng ta giải quyết các thách thức toàn cầu khác nhau. Bao gồm tất cả mọi vấn đề từ nghèo đói đến y tế, giáo dục, nước sạch và môi trường, hướng tới việc xây dựng một tương lai tốt đẹp và bền vững hơn cho các quốc gia.

Trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ (KH&CN), vai trò của sở hữu trí tuệ (SHTT) cũng ngày càng được rõ nét và cho thấy là một yếu tố không thể thiếu trong nền kinh tế sáng tạo, đặc biệt là khi nhìn qua lăng kính thúc đẩy việc đạt được các SDG. Sở hữu trí tuệ đóng vai trò là chất xúc tác cho sự đổi mới, là công cụ bảo vệ quyền lợi của các chủ thể sáng tạo, nhà đầu tư, khuyến khích môi trường cạnh tranh lành mạnh. Bằng các cơ chế đảm bảo sự độc quyền trên nguyên tắc cân bằng lợi ích, hệ thống sở hữu trí tuệ khuyến khích hoạt động nghiên cứu, tạo ra các công nghệ tiên tiến để đảm bảo các SDG. Sở hữu trí tuệ không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn giải quyết những thách thức quan trọng được nêu trong từng SDG, như năng lượng sạch, chăm sóc sức khỏe...

17 mục tiêu phát triển bền vững đã được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua

KH&CN đã và đang đóng góp thành tựu vào hầu hết tất cả các mục tiêu phát triển bền vững của thế giới như xoá đói giảm nghèo, cải thiện an ninh lương thực, dinh dưỡng, phát triển nông nghiệp, thúc đẩy tiếp cận và hiệu quả của năng lượng… KH&CN nói chung cùng SHTT và đổi mới sáng tạo (ĐMST) nói riêng có ảnh hưởng ngày càng rõ nét đối với các nhiệm vụ, giải pháp thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp quốc. Tổ chức SHTT thế giới (WIPO) công bố chủ đề Ngày SHTT thế giới 2024 là: “SHTT và các mục tiêu phát triển bền vững: Xây dựng tương lai chung bằng đổi mới và sáng tạo”. Chủ đề năm nay rất hay và có ý nghĩa sâu sắc, khám phá cách thức mà SHTT khuyến khích và hỗ trợ tăng cường các giải pháp ĐMST quan trọng hướng tới xây dựng tương lai chung dựa trên các SDG của Liên hợp quốc.

Theo WIPO, những người tạo ra sự thay đổi trên toàn thế giới đang thúc đẩy những hoạt động ĐMST cần thiết để đạt được các SDG và xây dựng một tương lai bền vững, tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người ở khắp mọi miền. Trong đó, SHTT là trung tâm để giải quyết những thách thức toàn cầu mà con người phải đối mặt và là chất xúc tác mạnh mẽ cho sự tăng trưởng và phát triển của xã hội. Do đó, SHTT có vai trò quan trọng trong việc cải thiện sinh kế và bảo vệ hành tinh.

Ngày SHTT thế giới năm 2024 là cơ hội để thể hiện vai trò trung tâm của SHTT và ĐMST trong việc hướng tới thực hiện các SDG của Liên Hợp quốc vì lợi ích của tất cả mọi người trên toàn thế giới.

Trong bối cảnh thế giới đang phát triển nhanh chóng, SHTT đóng vai trò là chất xúc tác cho sự đổi mới, bảo vệ quyền của các chủ thể sáng tạo, kinh doanh, khuyến khích môi trường cạnh tranh lành mạnh. SHTT góp phần tăng trưởng kinh tế thông qua việc đảm bảo cho hoạt động ĐMST nhằm giải quyết những thách thức quan trọng hướng tới đạt được các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc, năng lượng sạch, bình đẳng giữa các nhóm chủ thể, chăm sóc sức khỏe...

Trong bối cảnh chung phát triển chung của toàn thế giới cùng hướng tới các mục tiêu của Liên hợp quốc, quyền SHTT đóng vai trò là chất xúc tác ủng hộ, tạo ra một môi trường hỗ trợ hoạt động ĐMST và ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ một cách bền vững. Các sáng chế, giải pháp hữu ích và thiết kế đã đăng ký bảo hộ góp phần dẫn đầu sự đổi mới trong nhiều lĩnh vực khác nhau liên quan đến các mục tiêu như nông nghiệp, năng lượng tái tạo và chăm sóc sức khỏe; còn bản quyền giúp thúc đẩy những tiến bộ trong việc cung cấp nền giáo dục có chất lượng trên toàn cầu. Chính vì vậy, khi nói tới phát triển bền vững, SHTT và ĐMST chính là yếu tố then chốt, mở đường cho một thế giới xanh hơn và sáng tạo hơn.

Hướng tới tương lai tương lai tươi đẹp của tất cả chúng ta cùng với việc đạt được các mục tiêu phát triển bền vững, sự hợp tác sẽ đóng vai trò rất quan trọng. Các chính phủ, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và các chủ thể sáng tạo cần phải cùng nhau hành động để tạo ra tác động thực sự, tìm ra giải pháp hiệu quả giúp đạt được các mục tiêu toàn cầu của mình. Đã đến lúc các doanh nghiệp và các chủ thể sáng tạo đưa ra những ý tưởng mới hơn và thực hiện nhiều hoạt động ĐMST hơn để sớm đạt được các mục tiêu phát triển bền vững do Liên Hợp quốc đặt ra. Và đương nhiên, để có những hoạt động ĐMST hiệu quả đòi hỏi hệ thống SHTT phải không ngừng hoàn thiện và đảm bảo cân bằng lợi ích giữa các nhóm chủ thể.